Je kent het wel: je ziet iemand die jou groet en die je vaag bekend voorkomt, maar je hebt geen idee waarvan ook weer. Na urenlang piekeren schiet je plotseling te binnen dat het dat meisje uit de supermarkt is. Je had haar niet herkend nu ze haar daagse kleding draagt in plaats van haar herkenbare caissière-outfit. En wanneer ze niet achter de kassa zit leg je gewoon de link niet met de supermarkt.
Van dat soort voorvalletjes had ik wel eens last. Echt irritant is dat, wanneer je zo halve dagen doorbrengt met prakkiseren waar of in welke context je iemand eerder gezien hebt. Maar ja, dat heeft iedereen wel eens. Dacht ik zo. En geef mij een steekwoord of naam, en ik weet meteen alle bijbehorende informatie. Dus aan mijn intelligentie ligt het niet. Trouwens, de gemiddelde Nederlander die in China komt raakt ook behoorlijk de kluts kwijt 'omdat die mensen allemaal op elkaar lijken', hield ik mijzelf voor.
Maar sinds ik op een middelbare school werk merk ik dat ik echt verschrikkelijk slecht ben in het onthouden of herkennen van gezichten. De meeste leerlingen en leraren komen toch echt vaker dan een keer langs, dus daar ligt het niet aan. De context is ook altijd hetzelfde. School. Mediatheek. Leerlingen. Leraren. Dat zou duidelijk moeten zijn.
Maar wie is wie? Op de een of andere manier lijken de meeste mensen vreselijk veel op elkaar. Haar, ogen, neus, mond - iedereen heeft ze, niets bijzonders. Iemand moet iets bijzonders hebben wil ik me vlot kunnen herinneren wie het is - een vreemd loopje, een aparte haarkleur, een onmodieuze bril. (Even een zijspoor: ik heb het ook met namen in boeken. Als de hoofdpersonen namen hebben die qua klank op elkaar lijken of bijvoorbeeld met dezelfde letter beginnen, kan ik ze niet uit elkaar houden.)
Toppunt van verwarring zijn voor mij de tienermeisjes. Dankzij de orthodontist hebben ze allemaal een fantastisch recht gebit. Het haar is altijd blond en halflang tot lang. Op de verplichte schoolpas staat een pasfoto, maar die gelijkt nooit; in het uitleenprogramma van de mediatheek staat de pasfoto van vorig jaar, en daar lijken ze sowieso niet meer op. De kleding is ook al behoorlijk uniform (H&M, anyone?) dus niemand springt er echt uit. Kortom: de meeste meisjes lijken niet op zichzelf, maar wel enorm op de anderen. Het is alsof ze jaarlijks groepsgewijs van uiterlijk veranderen. (O ja, dat is ook zo. Dat heet mode.)
Toegegeven, op een school met vijftienhonderd leerlingen kun je natuurlijk niet iedereen herkennen. En er zijn er een paar die ik wel herken: Dat meisje met rood krullend haar, of dat hele magere kleine meisje dat eruitziet alsof ze uit een vogelnestje gevallen is. Dus helemaal hopeloos ben ik misschien niet. En ik heb mijn trucjes. Ik let op details van kleding of schoenen om iemand - in ieder geval dezelfde dag nog - te herkennen. Want het is nogal knullig wanneer een leerling een boek inlevert, tien minuutjes in de mediatheek zoekt en dan een boek komt lenen, en ik hem begroet alsof hij voor het eerst die dag langskomt. Helaas werken die trucjes niet altijd. Laatst had ik onthouden dat de jongen met krullen en een geruit sweatvest die dag een mediatheekverbod had. Prompt joeg ik een paar uur later de verkeerde jongen (maar: met krullen en een identiek ruitjesvest) weg.
Als ik een film zit te kijken lukt het ook niet altijd met een trucje. Filmpersonages wisselen nogal eens van outfit. En als ik bij elke nieuwe scene moet vragen: 'Wacht even, was dit nou the good guy of de slechterik?' omdat ze zo stom zijn geweest als hoofdpersonen allemaal mannen van ongeveer dertig met halflang middelbruin haar te kiezen, dan begin ik mij wel een beetje zorgen te maken. In een film zitten geen vijftienhonderd hoofdpersonen (dus geen excuus), en als ik drie of vier stuks al niet kan hanteren...
Dat kan nog aan de film liggen, natuurlijk. Er zijn ook series en films waar ze het wel goed doen. Neem Downton Abbey. Er lopen daar minstens drie oudere, gezette mannen van (gokje) 59 jaar rond, met stuk voor stuk een strenge, doch rechtvaardige uitstraling. En die kan ik allemaal uit elkaar houden! Heel simpel: De ene man is mank en heeft een stok, de andere draagt meestal een soort jachtgroene kleren en is de baas, en de derde is hoofd huishouding en draagt een uniform. Zo simpel is het! Mensen moeten gewoon consequent zijn in hun uiterlijk (of een lichamelijke afwijking hebben; dank u). Vreemd genoeg ben ik wel heel goed in het lezen van gezichtsuitdrukkingen (zoals in "Lie to me"); het is gewoon de link tussen een gezicht en de bijbehorende persoonlijke informatie die ontbreekt.
Voor de zekerheid ging ik gisteren toch maar even googlen. Want voor hetzelfde geld is het niet kunnen linken van gezichten aan bijbehorende informatie het begin van iets naars met totale aftakeling op de loer.
Google leverde informatie op. Goed nieuws: ik ben niet de enige. Er zijn meer mensen voor wie gezichten doorgaans geen aha-erlebnis opleveren. Slecht nieuws: je kunt ook nog echt gezichtsblind zijn, maar mensen die dat zijn herkennen zelfs hun eigen gezicht in de spiegel niet. Of hun kinderen. 
Wow. Je eigen kinderen niet herkennen. Zo erg heb ik het in ieder geval niet. Ik mag dan niet alle vijftienhonderd leerlingen van school onthouden, ik herken mijn kinderen tenminste wel. Ik ben dus niet gek, en hooguit een beetje gezichtsslechtziend, maar niet gezichtsblind; ik kon opgelucht ademhalen.

Totdat ik me realiseerde dat mijn kinderen natuurlijk wel rood haar hebben...







7 reacties:

Anoniem zei

Haha, gelukkig heb je opvallende kinderen!
Werk sinds kort ook soms wat uren op een school. Het viel mij ook op dat sommige niet te herkennen waren op hun pasfoto.
Ook dragen groepen dezelfde kapsels en kleding.Je bent dus niet de enige.
Wel heel leuk om tussen jonge mensen te werken!
groeten Sandra

kallie zei
Deze reactie is verwijderd door de auteur.
kallie zei

Je bent zeker niet de enige met dit probleem. Ik heb me tot grote verbazing van mijn vriendin me wel eens 3 keer voorgesteld aan dezelfde persoon. Moet ik wel zeggen dat er wel een paar maanden tussen zat. Maar sneu kan dat wel zijn als je de keren daarvoor uitgebreid met elkaar gesproken hebt.

Ariska zei

Haha :) en toch wel durven beweren dat die man uit de Hulk echt niet dezelfde kan zijn als die uit the time travellers wife. Maar wel mooi dat je nu opgelucht kunt ademhalen!

oma zei

1-Dat heb je goed weten te verbergen,
het niet goed kunnen onthouden wie wie ook al weer is in een film!
Ik heb dat ook en als ik in gezelschap film kijk, dan vraag ik maar niet na, want het lijkt zo dom.

2-Er is wel een hersenletsel cq afwijking waarbij een moeder zelfs niet haar kind herkent als ze het ziet. Als ze het hoort is die herkenning er wel, komt het kind in beeld schreeuwt ze WIE BEN JIJ? DIT IS MIJN KIND NIET!

3-Toen ik mezelf niet herkende in de spiegel kon ik gelijk door naar de psychiater hahaha.
Het had dus ook 'gewoon' gezichtsblindheid kunnen zijn.

Al met al: een leuk stukje,

mamma

Anoniem zei

MN kids herken ik, mn vent ook. Ik doe overigens het meeste op geur, ipv van zicht. Ik ruik aan de muffe lucht dat collega M. achter me staat, en aan de lekkere niet veel voorkomende aftershave en trouwens ook de hitte die die uitstraalt dat het colega K. is. Sommige vrouwelijke collega's wisselen elke week van geurtje, maar de type geurtjes zijn wel weer hetzelfde zodat ik alsnog ruik wie het is. Het allerergste vond ik dat Yoy ooit tien dagen bij een tante had gelogeerd. Ze rook niet meer naar mijn kind. Verschrikkelijk!!!! Ik voelde me net een dier die haar jong niet herkende. Eerst onder de douche gegooid en alle kleding gewassen.

Vroeger was ik een ster in herkennen, na zo'n 4 keer narcos weet ik er niks meer van. Ik ben dus ook maar opgehouden om de piekeren wie het zou kunnen zijn. Ik denk maar zo: Was ik vroeger (of nu) belangrijk genoeg voor die persoon dan zou die persoon een praatje gaan maken en had ik de gelegenheid erachter te komen wie het is door al dan niet rechtstreeks vragen. Zo niet: waarom zou ik er dan wakker van liggen? Ik groet wel altijd iedereen vriendelijk voor de zekerheid.

Uiteindelijk blijken trouwens alle mensen die ik groet een connectie met Yoy te zijn. Dat kind kent leterlijk heel Hoogezand, en mensen kennen haar ook allemaal bij naam. terwijl ik ze echt nog nooit heb gezien...nou ja...In de schaduw staan bij je eigen dochter is nog niet zo erg :-)

Anoniem zei

He, gelukkig, ik ben niet de enige! Een ramp was het voor mij om te werken in de bieb van een bedrijf met 1500 medewerkers, waarbij er maandelijks ook nog eens zo'n 20% wegging en 20% nieuwe gezichten bijkwam (en inderdaad allemaal nerds van rond de 25 jaar met dezelfde soort kleding). Als ik dan ook nog eens geen bril bij me heb, kan het gebeuren dat je inderdaad je eigen man niet herkent. Ik raakte ontzettend geïrriteerd toen ik, lopende naar huis, door een vent in een auto werd achtervolgd. Tot hij me heel hard riep, en ik dacht 'wat een bekende stem'....