Ik kwam op het idee door de nieuwsbrief van Annemiek van Deursen (waar ik een paar blogs geleden al gewag van maakte): zelfgemaakte instantsoep. Een geweldig idee vond ik het, want het is gezond, goedkoop en lekker. Ik ben dol op soep en op bouillon en als ik mijn eigen kant-en-klaar-mengsel voor bouillon kan maken vind ik dat zeker het proberen waard!

N.B. Je kunt de hoeveelheid van het dit recept misschien de eerste keer beter halveren. Ik maakte het hele recept, maar dat is genoeg voor een heel weeshuis of voor een jaar bouillon.

Instantsoep, 1
Het recept en een stukje uit de nieuwsbrief van Annemiek:
Instantsoep 
1 kilo wortels
1 kilo uien
1 pond knolselderij
150 gram peterselie
150 gram basilicum  
Alles heel fijn malen in de keukenmachine en mengen met een kilo zout.
De instant bouillon in schone glazen jampotten en een laagje olijfolie erop gieten. Olijfolie sluit helemaal af en blijft alles goed.
Een theelepeltje instant bouillon in een theeglas kokend water erop en mmmmmmm eigengemaakte cup a soup.
Als je roerbak of soepjes maakt op het einde de instant bouillon toevoegen want van meekoken wordt de smaak minder. En valt het kwartje al? Je betaalt wel heel veel in de super  voor zout met groentesnippers samen geperst in vierkante blokjes.
Annemiek heeft helemaal gelijk. En hierbij wil ik nog een slim idee van haar vermelden: een soepdoos in de diepvries. Plaats een afsluitbaar plastic bakje in de diepvries en bewaar daar allerlei restjes rauwe groenten in en tomaten die bijna zacht worden enzovoorts. Wanneer je dan soep (of bouillonpasta) wilt maken heb je al groenten 'gespaard'!
Maar ik zou mezelf niet zijn als ik niet op zoek ging naar nog meer mogelijkheden, variaties en aanpassingen. Ik hou nu eenmaal van een goed basisrecept met veel opties.

Instantsoep, 2
En toen vond ik op de site van 101cookbooks het volgende recept (dat weer een aanpassing is van een recept uit een boek van The River Cottage Preserves Handbook), dat vrijwel hetzelfde werkt:
Instantsoep van 101cookbooks
150 g prei, gesneden en goed gewassen
200g venkel in stukjes
200g wortel, schoongemaakt en in stukjes
100 gram selderij
100 gram knolselderij, geschild en in blokjes
30 gram zongedroogde tomaten
100 gram sjalotjes, geschild
3 middelgrote teentjes knoflook
250g fijn zeezout
40 g peterselie, gehakt
60 gram koriander, gehakt
Hak alles zeer fijn in de keukenmachine. Het moet een soort losse pasta worden. Bewaar een kwart in de koelkast voor snel gebruik, en de rest in de diepvries voor de komende maand. Door al het zout wordt het geen harde klomp, maar kun je eenvoudig een lepeltje bouillon nemen als je het nodig hebt.  
Begin met 1 theelepel bouillonpasta per 250 ml water. Voeg naar smaak meer toe.
Het is duidelijk dat je allerlei groenten en kruiden kunt gebruiken, ik ga dus wat experimenteren. In het eerste recept is de verhouding 3:1 wat het gewicht van groenten/kruiden tegenover zout betreft, in het tweede recept 3,5:1. Als je deze verhoudingen een beetje in de gaten houdt moet het goed komen.

Het recept op 101cookbooks leverde ook reacties op over sofrito, een soortgelijk mengsel dat in de Latijns-Amerikaanse en Caribische keuken veel gebruikt wordt. Uitleg over sofrito en de verschillende soorten die er zijn en hoe je die moet maken vind je hier (klik!) Het verschil met de instantbouillons is zo te zien dat er aan sofrito geen zout wordt toegevoegd. En wel veel knoflook.




Gefermenteerde bouillonpasta
De hierboven beschreven instantbouillons passen ook wel in het straatje van een recept dat ik al eerder opdeed, namelijk dat van gefermenteerde bouillonpasta. Ik kreeg het van Beate de Haan.
Gefermenteerde Bouillonpasta van Beate de Haan
"Deze zomer ontdekte dat het een techniek is al heel lang gebruikt wordt om bouillon te maken vooral in de macrobiotische keuken en leerde dat het nogal nauw luistert welke verhouding je gebruikt, namelijk 7 % zout. Dus ik ging opnieuw ermee aan de slag. Ik heb zojuist mijn eerste glas bouillon, op die manier gemaakt, gedronken en dat was heerlijk. 
Je hakt 700 gram groente en kruiden heel fijn. Daarna meng je het met 100 gram zout, ik gebruik keltisch zout omdat dat heel mineraalrijk is. Je vult er jampotjes mee. Omdat de verhouding nogal nauw luistert heb ik per potje de groente afgewogen en er dan 7% zout in laagjes tussen gestrooid. Na drie weken is het voldoende geferrnenteerd om te gebruiken. De potten hebben zich vanzelf vacuum gezogen.  Na opening bewaar ik het in de koelkast en daar is het tot een jaar houdbaar. Mijn mengsel bestond uit:
prei, uien, bleekselderij, snijselderij, lavas, tijm, calendulabloemen en oregano
Voor deze groente/kruidenbouillon was de basis prei. Ongeveer 3/4 bestaat uit het donkere deel van de prei, aangevuld met uien en kruiden, met de kruiden kun je lekker varieren, maar lavas oftewel maggikruid zou ik niet voor iets anders inruilen het geeft zoals de naam al doet vermoeden een echte bouillonsmaak aan het geheel. Ik heb er bloemblaadjes van de calendula doorheen gedaan dat geeft optisch een mooi effect is natuurlijk erg gezond maar dat kun je probleemloos weglaten als je er niet makkelijk aan kunt komen."
Bouillonblokjes
Voor degene die zelf(s) zijn eigen bouillonblokjes wil maken (ach, we zijn nu toch bezig!): ook daar is een recept voor, namelijk van Hans Gerlach uit het boek "Kruiden en Specerijen". Volgens mij wordt het ongeveer de pasta die je bij de eerste twee recepten ook maakt, maar daarna droog je het in de oven.

Maak je eigen bouillonblokjes

3 eetl koriander, grof
1 eetl venkelzaad
1 eetl peper
1 eetl piment
750 gr uien
125 gr prei
500 gr wortelen
250 gr selderij
250 gr venkel
50 gr knoflook
1 bosje tijm
1 bosje peterselie
50 gr gedroogde paddenstoelen
100 gr zout

Maal de specerijen, maak de groentes schoon en hak ze fijn, pureer alles samen tot pasta. Spreid uit op met bakpapier beklede bakplaat, en droog gedurende vier uur op 100 graden. Schep af en toe om. Uiteindelijk wordt het een dikke pasta. Afgesloten in de koelkast blijft dit een jaar goed.
Ik ben nu helemaal in mijn nopjes, want dit zijn vier slimme manieren om eenvoudig je eigen instantsoep te maken. Je kunt veel verschillende kruiden en groenten gebruiken, restjes verwerken, bouillon naar eigen smaak ontwikkelen. Bovendien kun je de pasta houdbaar maken door het onder olie te bewaren, in te vriezen, te drogen of te fermenteren. Kiest u maar. En dan de Maggi de deur uit!

5 reacties:

simpel leven zei

Dit is geweldig! Helemaal in mijn straatje. Bedankt voor het delen, ik ga het zeker uitproberen. Bouillonblokjes zijn zo ongeveer de enige produkten in huis waar nog foute e-nummers in voorkomen.

Anoniem zei

Jammer dat ik door hoge bloeddruk geen zout mag eten en het kan vast niet zonder toevoeging van zout?

Astrid zei

Worden de groenten niet gegaard??. ik ben heel enthousiast en wil het gauw maken. astrid

Meibloempje zei

@Astrid,
nee, de groenten blijven rauw!
Wij vinden deze bouillon heel erg lekker.

Als je die hele kleine stukjes groente geen bezwaar vindt drink je ze op, maar voor mijn dochter (die heel erg van heldere bouillon houdt) laat ik de bouillon even trekken en giet het dan door een theezeefje. Zij blij, ik ook (want er komt geen kunstmatig ingrediƫnt aan te pas).

http://sspaarcentje.blogspot.nl/ zei

Ik las dit toevallig 2 weken geleden op een ander blog en maakte dit met wortel, gedroogde tomaat, knolselderij, peterselie, basilicum en zout. Nu staat het in de koelkast en gebruik ik het als er ergens bouillon door moet. Ik vind het helemaal super. Voor mij nooit geen bouillonblokjes meer, ik kocht altijd blokjes zonder gist en die zijn duur en smaakten nergens naar...